آیا یک بو می‌تواند شما را به گذشته ببرد؟

آیا یک بو می‌تواند شما را به گذشته ببرد؟
حتماً برای شما هم پیش آمده است که ناگهان بوی یک عطر، غذای خاص یا حتی باران روی خاک، خاطره‌ای قدیمی را در ذهن‌تان زنده کند. شاید در یک لحظه به سال‌ها قبل برگردید؛ به خانه مادربزرگ، مدرسه دوران کودکی یا یک سفر فراموش‌نشدنی.
دقیقاً همین قدرت شگفت‌انگیز بوها، الهام‌بخش خلق عطری به نام Persian Red شده است؛ عطری که حاصل همکاری میان مارجان ساتراپی، هنرمند مشهور ایرانی-فرانسوی، و ماتیلد بیژاوی، عطرساز برجسته فرانسوی است.

مارجان ساتراپی؛ هنرمندی که با خاطراتش عطر ساخت
بسیاری مارجان ساتراپی را با کتاب مصور «پرسپولیس» می‌شناسند؛ اثری که زندگی او در ایران و مهاجرتش را روایت می‌کند. اما کمتر کسی می‌داند که او رابطه‌ای عمیق با دنیای رایحه‌ها دارد.
ساتراپی معتقد است که حافظه بویایی یکی از قدرتمندترین انواع حافظه است. او در گفت‌وگویی درباره این پروژه می‌گوید که برخی بوها می‌توانند او را در یک لحظه به ده‌ها سال قبل بازگردانند.
این موضوع از نظر علمی نیز ثابت شده است؛ زیرا بخش پردازش بو در مغز ارتباط مستقیمی با نواحی مسئول احساسات و خاطرات دارد.

وقتی یک خاطره تبدیل به عطر می‌شود
پروژه Persian Red تنها ساخت یک عطر نبود؛ بلکه تلاشی برای تبدیل احساسات، خاطرات و هویت فرهنگی به یک رایحه بود.
تصور کنید یک نقاش بخواهد رنگ‌های مورد علاقه‌اش را به بو تبدیل کند. یا یک نویسنده بخواهد داستان زندگی خود را بدون کلمات تعریف کند. این دقیقاً همان اتفاقی است که در Persian Red رخ داده است.
ماتیلد بیژاوی با استفاده از دانش عطرسازی و مارجان ساتراپی با استفاده از خاطرات و احساسات خود، تلاش کردند رایحه‌ای خلق کنند که هم ریشه‌های ایرانی داشته باشد و هم برای مخاطب جهانی قابل درک باشد.

چرا حافظه بویایی تا این اندازه قدرتمند است؟
برای درک بهتر این موضوع، یک مثال ساده بزنیم.
فرض کنید سال‌ها پیش در یک باغ پر از گل رز قدم زده‌اید. ممکن است تصویر آن باغ را فراموش کنید، اما اگر امروز همان بوی گل رز را استشمام کنید، احتمال دارد تمام آن خاطره دوباره زنده شود.
به همین دلیل است که بسیاری از برندهای لوکس عطر، به‌جای فروش یک محصول، در واقع «خاطره» می‌فروشند.
هنر و عطر؛ دو زبان متفاوت برای بیان یک احساس
نقاشی، موسیقی، سینما و عطرسازی در ظاهر کاملاً متفاوت هستند؛ اما یک هدف مشترک دارند:
ایجاد احساس.
یک فیلم خوب می‌تواند شما را به گریه بیندازد. یک موسیقی زیبا می‌تواند شما را آرام کند. و یک عطر خاص می‌تواند شما را به گذشته ببرد.
Persian Red نمونه‌ای از تلاقی همین دنیاهاست؛ جایی که هنر بصری و هنر عطرسازی دست در دست هم داده‌اند.
ایرانی بودن در دنیای رایحه‌ها
نام Persian Red یا «قرمز ایرانی» تنها یک اسم زیبا نیست. این نام یادآور فرهنگ، هنر، فرش‌های دستباف، ادویه‌ها، گل‌ها و رنگ‌های پرشور ایرانی است.
ایران از گذشته یکی از مهم‌ترین مراکز تولید مواد معطر طبیعی در جهان بوده است. از گل محمدی کاشان گرفته تا زعفران، بهارنارنج و انواع گیاهان معطر، همه بخشی از هویت بویایی ایران را شکل می‌دهند.